Op de eerste donderdag van september gebeurt er iets vreemds in Sint Nyk.
Om tien uur 's ochtends verdwijnt de tijd.
Niet helemaal natuurlijk. De klok op de telefoon blijft gewoon doortikken en ergens zal iemand vast op zijn horloge kijken. Maar in de straten van het dorp gelden ineens andere regels.
Daar komt Hannibal voorbij.
Niet in een geschiedenisboek en ook niet in een film. Gewoon door de straat, op een enorme olifant, met Romeinen eromheen. Jurre staat er tussen, met helm, pantser en paarse mantel. Voor een paar minuten is hij geen jongen uit Sint Nyk meer. Hij hoort bij een verhaal van meer dan tweeduizend jaar geleden.
Even later verandert de straat opnieuw.
Er verschijnt een oude telefooncentrale. Cowboys trekken voorbij. Een stoomtrein komt eraan. Katoen, muziek en blues vertellen een verhaal uit een ander verleden. Mensen die een paar uur geleden nog gewoon bij de bakker of aan de keukentafel zaten, zijn veranderd in soldaten, arbeiders, muzikanten en vreemde figuren uit werelden die niet meer bestaan.
Dit jaar viel het me ineens op hoeveel wagens hun verhaal uit de geschiedenis haalden.
Misschien leent een allegorische optocht zich daar ook wel bij uitstek voor. Je hoeft het verleden niet precies na te bouwen. Je mag ermee spelen. Uitvergroten. Er muziek onder zetten. Mensen schminken, licht toevoegen, rook door de straat laten trekken en er een verhaal van maken.
Veertien musicals voor de prijs van één.
Bij de KPJ zag je hoe ver je daarin kunt gaan. Om vier uur 's ochtends was Lize al begonnen met de schmink. Ieder jaar komt ze daarvoor vanuit De Knipe. Uren voordat wij langs de kant staan, begint achter de schermen het veranderen van gewone mensen in personages. Als de groep uiteindelijk door de straat trekt, klopt alles. Kleding, gezichten, beweging, kleur.
Dat is het wonderlijke.
Wij zien een paar minuten.
Daarachter zitten maanden bouwen, lassen, schilderen, naaien, oefenen, overleggen en waarschijnlijk ook een behoorlijke hoeveelheid koffie en gevloek. Op de ochtend zelf komen daar de grimeurs, muzikanten, begeleiders en al die andere mensen bij die ervoor zorgen dat de illusie compleet wordt.
En dan rijdt ook Maeykehiem voorbij.
Daar loopt Maaike. Ze ziet me en komt op me af.
“Ga je vanavond ook mee?”
Natuurlijk.
“App me maar.”
Jarenlang liep ik met hen mee en hielp ik bij de begeleiding. Vanavond zit ik waarschijnlijk in het treintje. En juist vanuit zo'n optocht zie je iets wat je vanaf de stoep gemakkelijk mist.
De mensen langs de kant.
Je kijkt niet langer naar de optocht. Je kijkt vanuit de optocht terug naar het dorp.
Naar kinderen die wijzen. Mensen die zwaaien. Bekenden die elkaar roepen. Ouderen op stoelen voor het huis. Gezichten die oplichten wanneer ze iemand herkennen. Dan zie je wat al die bouwers eigenlijk hebben gemaakt.
Geen wagen.
Geen decor.
Zelfs geen wedstrijd.
Ze hebben een paar uur gemaakt waarin een heel dorp bereid is samen ergens in te geloven.
Vanavond gaat de tijdmachine nog een keer aan. Dan wordt het donker en komen licht, muziek en rook erbij. De huizen verdwijnen een beetje naar de achtergrond. De techniek wordt minder zichtbaar. En misschien rijdt Hannibal dan niet meer óp een wagen door Sint Nyk.
Misschien rijdt Hannibal dan gewoon door Sint Nyk.
Morgenochtend is alles weer normaal.
De straten zijn leeg. De Romeinen zijn naar huis. De cowboys ook. De olifant staat ergens in een loods en iedereen moet gewoon weer aan het werk.
Maar vandaag nog even niet.
Vandaag bestaat de tijdmachine.
En heel Sint Nyk mag mee.